پنج شنبه, ۶ آذر , ۱۳۹۹
11 ربيع ثاني 1442
Thursday, 26 November , 2020
۞ امام علی (ع) می فرماید:
هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

موقعیت شما : صفحه اصلی » خبر وسط » دانشگاه ها » یادداشت
  • شناسه : 302013
  • ۲۶ آبان ۱۳۹۹ - ۱۵:۱۷
نگاهی به تاثیرات افزایش موافقتنامه‌های تجاری ایران
نگاهی به تاثیرات افزایش موافقتنامه‌های تجاری ایران
یادداشت دانشجویی/ محمد میرشکاری

نگاهی به تاثیرات افزایش موافقتنامه‌های تجاری ایران

ویژگی‌های جغرافیای ایران این پتانسیل را برای کشور ایجاد کرده است تا بتواند بسترهای مناسب برای انعقاد توافقنامه‌های تجاری منطقه‌ای داشته باشد و از این طریق بازارهای جدید اقتصادی برای خود بگشاید.

به گزارش “دانشجونیوز؛ محمد میرشکاری/ نقش مثبت و توافق‌های دوجانبه یا چندجانبه منطقه‌ای بین کشورها بر توسعه حجم و تسهیل روند روابط تجاری برون‌مرزی در سال‌های اخیر باعث شده ‌است که بسیاری از کشورها به این رویکرد روی آورند و با تعدد و تنوع توافق‌های دو یا چندجانبه با سایر کشورها راه صادرات و واردات خود را هم در حوزه کالایی و هم در حوزه خدمات هموار سازند.

امروزه ۷۰درصد از تجارت دولت‌‌ها در حوزه منطقه‌‌ای شکل می‌گیرد. طی ۲۰ سال گذشته، به طور میانگین سالانه ۱۱ توافقنامه‌ی تجارت منطقه‌ای به مرحله اجرا رسیده که بیشترین آنها مربوط به حوزه‌های اروپا، شرق آسیا و آمریکا بوده است. بر اساس آمار سازمان جهانی تجارت، تعداد ترتیبات اقتـصادی و تجـاری منطقه‌ای ثبت شده از ۱۲۴مورد در آغاز به کار این سازمان در سال ۱۹۹۵ به ۵۸۵ در ژانویـه۲۰۱۴ رسید.

ایران نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه‌ای که از آن برخور دارد است، قابلیت مهمی در عقد توافقنامه‌های دوجانبه و چند جانبه‌ی منطقه‌ای دارد. اتصال با مجموعه کشورهای اورآسیا، راه ارتباطی چین و شبه‌قاره به اروپا و رتبه سه جهانی به جهت تعداد بالای کشورهای همسایه و قرارگیری در مسیر کریدورهای مطرح جهانی همچنین برخورداری از پیوندهای مشترک و عمیق تاریخی، فرهنگی، مذهبی و زبانی با بسیاری از کشورهای همسایه و جهان اسلام فرصتی انحصاری در جهت پیشبرد اهداف اقتصادی و تجاری کشور فراهم ساخته است.

همه ویژگی‌های جغرافیای ایران این پتانسیل را برای کشور ایجاد کرده است تا بتواند بسترهای مناسب برای انعقاد توافقنامه‌های تجاری منطقه‌ای داشته باشد و از این طریق بازارهای جدید اقتصادی برای خود بگشاید.
اما ایران جزء معدود کشورهایی است که کمترین فعالیت را در حوزه اجرای موافقتنا‌مه‌های دو و چندجانبه تجاری منطقه‌ای دارد.
متاسفانه به رغم ظرفیت‌های بالای تولیدی و تجاری، ایران به نسبت همسایگان خود کمترین حضور را در توافقنامه‌های تجارت منطقه‌ای دارد.

ایران تنها در توافقنامه‌های «اکو» و «نظام جهانی ترجیحات تجاری کشورهای در حال توسعه» حضور دارد؛ در حالی که به طور مثال کشورهای ترکیه و پاکستان به ترتیب در ۲۲ و ۱۰ توافقنامه تجارت منطقه‌ای حضور دارند.

برعکس ایران، ترکیه و هند بخش قابل توجهی از اقتصاد خود را به موافقتنامه‌های منطقه‌ای وابسته کرده‌اند. حدود ۷۳درصد از صادرات ۱۶۸میلیارد دلاری ترکیه و حدود ۶۷درصد از صادرات ۳۲۳میلیارد دلاری هند در سال ۲۰۱۸ به بازارهای ایجاد شده توسط اینگونه موافقتنامه‌ها بوده است.

در سال ۲۰۱۹، ۱۵کشور همسایه ایران بیش از هزار میلیارد دلار واردات داشته‌اند که با وجود قرارگیری ایران در میانه‌ی حجم بالای تجارت کشورهای همسایه تنها سهم ۲٫۳درصدی از تجارت آنها را تامین کرده است. ایران می‌تواند با استفاده از موقعیت ویژه خود و با اجرای توافقنامه‌های تجاری دوجانبه و چند جانبه‌ی منطقه‌ای برای افزایش تبادلات تجاری و رساند آن به ۱۲۰میلیارد دلار (منهای محصولات نفتی) استفاده نماید.

بی‌رغبتی مسئولان برای عقد توافقنامه‌های تجاری دوجانبه و چند جانبه‌ی منطقه‌‌ای باعث شده است ایران کم‌‌کم «مزیت‌‌های نسبی» خود را در بازار کشورهای همسایه و منطقه از دست بدهد و رقبای منطقه‌‌ای ایران جای آنها را پر نمایند. کشور عراق که در صدر صادرات ایران قرار دارد، هنوز بعد از گذشت سال‌‌ها، توافق تجاری با این کشور شکل نگرفته است؛ اما در عوض ترکیه همسایه شمالی عراق از سال ۲۰۰۸ با این کشور توافقنامه تجاری دارد.

توافقنامه‌های تجاری دوجانبه و چند جانبه‌ی منطقه‌ای مزیت‌های بسیاری برای ایران ایجاد می‌نماید؛ مزیت‌‌های این نوع توافق‌ها شامل: دور زدن تحریم‌ها، سهولت در دست یافت به بازار کشورها، حذف ارزهای واسطه‌ای و نفوذ اقتصادی در کشورها، برای ایران به ارمغان می‌آورد.

توجه به این نکته لازم است که تاخیر بی‌مورد در انعقاد توافقات تجاری می تواند حضور ایران در بازارهای هدف منطقه را سخت تر کند؛ چراکه با توجه به گرایش کشورها در سراسر جهان در پیوستن به توافقنامه‌های تجاری، حضور رقبای ایران در تمام کشورها پررنگ‌‌تر خواهد شد. از این رو ضروری‌ست ایران نیز همچون دیگر کشورهای منطقه و جهان، از ظرفیت‌های موجود جغرافیای و اقتصادی در توافقات تجاری دوجانبه و چندجانبه‌ی منطقه‌ای، به منظور افزایش میزان تولید و تجارت و نقش‌آفرینی بیشتر در عرصه‌ی منطقه استفاده کند.

انتهای پیام/

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*