پنج شنبه, ۶ آذر , ۱۳۹۹
11 ربيع ثاني 1442
Thursday, 26 November , 2020
۞ امام علی (ع) می فرماید:
هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

موقعیت شما : صفحه اصلی » ایران و جهان » خبر وسط » دانشگاه ها » یادداشت
  • شناسه : 302318
  • ۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۱۵:۰۹
سوریه در بهار بازسازی
سوریه در بهار بازسازی
یادداشت دانشجویی/ محمد میرشکاری

سوریه در بهار بازسازی

خروج سوریه از بحران و گسترش ثبات در این کشور، موقعیتی مناسب برای پایه‌ریزی مجدد همکاری‌ اقتصادی و تجاری ایران با سوریه است.

به گزارش دانشجونیوز؛ محمد میرشکاری/ با گذشت ۸ سال از بحران سوریه و فروکش نمودن درگیری‌های داخلی حال زمان بازسازی این کشور فرارسیده است؛ با عنایت به رابطه نزدیک تهران دمشق و حمایت‌های ما از سوریه در دوران جنگ سخت این کشور با داعش، بازار آن می‌تواند محملی برای سرمایه‌گذاری ایران باشد.

با توجه به آغاز رسمی دوران بازسازی در سوریه، دیگر بازیگران منطقه‌ای، حتی کشورهای حامی جنگ در سوریه نیز به جمع سرمایه‌گذاران بازسازی این کشور پیوسته‌اند. این موضوع را می‌توان از حضور اقتصادی و تجاری ترکیه، امارات، عربستان و قطر در سوریه نتیجه گرفت؛ هرچند بر اساس قوانین سوریه واردات کالاهای تجاری ترکیه و عربستان به سوریه ممنوع است ولی تاجران این دو کشور به شکل قاچاق هم که شده محصولات خود را به سوریه صادر می‌کنند.

تعاملات دو کشور ایران – سوریه عمدتا از جنبه منافع و مصالح مشترک سیاسی – امنیتی پررنگ‌تر است، و با بررسی‌ تاریخچه تجاری دو کشور در زمینه‌های اقتصادی متوجه می‌شوید که مفهومی به عنوان تجارت در بین دمشق و تهران محلی از اعراب نداشت است.

سوریه هیچ‌گاه در لیست ۲۰ کشور اول صادراتی ایران جایی نداشت است، به‌طوری که میزان صادرات ایران به سوریه در سال ۸۹ قبل از آغاز بحران سوریه و در اوج روابط حسنه تهران – دمشق کمی بیش از نیم‌میلیارد دلار (۵۱۶میلیون دلار) بوده که این میزان پس از شروع جنگ داخلی سوریه با کاهش ۶۶درصدی در سال ۹۶ به ۱۷۲میلیون دلار و در نیمه اول سال جاری به ۵۸میلیون دلار رسیده است.

در حالی که دیگر رقبای منطقه‌ای ایران چون ترکیه، امارات و مصر که در جبهه مخالف دولت سوریه قرار داشته‌اند و از مخالفین دولت مستقر این کشور حمایت می‌کردند، به ترتیب ۱٫۳۶۲میلیارد دلار، ۹۶۸میلیون دلار و ۲۳۵میلیون دلار صادرات به سوریه داشته‌اند. همچنین ایران با سهم حدود ۳درصدی از بازار سوریه، پس از کشورهای ترکیه، چین، امارات، مصر، لبنان، کره‌جنوبی و روسیه در رتبه هشتم قرار دارد.

خروج سوریه از بحران و گسترش ثبات و آرامش در اکثر نقاط این کشور، موقعیتی مناسب برای پایه‌ریزی مجدد همکاری‌های اقتصادی و تجاری ایران با سوریه است. بعد از ویرانی‌های وارده از ۸ سال بحران در سوریه حال این کشور نیاز به بازسازی دارد؛ مطابق آمار تقریبا ۴۰درصد از ساختمان‌های دولتی و شخصی در سوریه تخریب یا آسیب جدی دیده‌اند، در بخش کشاورزی نیز که ۲۰درصد از تولید ناخالص داخلی و ۳۰درصد از اشتغال کارگران این کشور را تشکیل می‌دهد با رکود و نابودی زیرساخت‌ها رو به رو است.

بخش‌های صنعت سوریه چون نساجی، مواد غذایی و برخی فرآورده‌های شیمیایی که روزی زبان‌زده در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا همچنین اروپا بود، حال اکثرا از کار افتاده اند و تقریبا تمام شهرک‌های صنعتی و زیر ساختی این کشور دچاره آسیب یا تخریب شده است؛ بطوری که ۸۰درصد شهرک صنعتی “شیخ نجار” از مشهورترین نقاط تولید سوریه تخریب گردید است.

از دیگر نقاط بحران زده سوریه، بخش‌های برق و انرژی این کشور است؛ از بین ۳۹ ایستگاه تولید برق این کشور، ۱۵ ایستگاه به طور کامل و ۱۰ ایستگاه نیز به طور جزئی ویران شده است و از ۸ پالایشگاه گاز تنها ۱ مورد از آن‌ها درحال فعالیت است.

با توجه به پتانسیل‌ها، ظرفیت‌ها و تجربه‌ای که ایران در حوزه‌هایی چون: ساختمان‌سازی، زنجیره‌های کشاورزی(آبیاری، کاشت، برداشت و صنایع تبدیلی)، ساخت نیروگاه‌های برق و ایجاد پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها دارد، این امکان میسر است با حمایت از بخش‌های خصوصی و دولتی زمینه را برای صادرات و ارسال خدمات فنی و مهندسی به سوریه فراهم سازد تا میزان مبادلات اقتصادی دو کشور به بیش از ۳میلیارد دلار برسد.

اما در مسیر ارتقا سطح تبادلات ایران و سوریه چالش‌هایی وجود دارد که مانع‌ افزایش صادارت و همکاری اقتصادی دو کشور گردید است؛ از مهترین این چالش‌ها نبود مسیر ترانزیتی مشخص برای صادرات، ضعف شدید تبادلات بانکی بین دو کشور، عدم وجود بیمه برای سرمایه‌گذاری و صادارات تاجران ایرانی، عدم شناخت بازار سوریه از سوی تاجران ایران و همچنین ناآشنایی فعالان اقتصادی سوریه با کالاهای ایرانی را می‌توان اشاره کرد.

در این بین دولت دکتر روحانی که موظف به مهیاسازی بسترهای لازم جهت حضور فعال بخش‌های خصوصی و دولتی ایران در بازار سوریه است، متاسفانه توجهی به این امر نکرده است؛ و بیشتر سفرهای مسئولین ایران به سوریه جنبه سیاسی و امنیتی داشت و کمتر توجهی به موضوعات اقتصادی بین تهران – دمشق شده است.

از تجربه‌های تلخ اقتصادی در دولت تدبیر، به هنگام تحریم اقتصادی کشور قطر با محوریت عربستان سعودی و چند کشور عربی رخ داد. در پی تحریم قطر، فضایی بسیار مناسب و مساعد برای نقش‌آفرینی حداکثری اقتصادی ایران برای تامین مایحتاج موردنیاز این کشور، فراهم شد.

اما متاسفانه در این عرصه، کشور ترکیه با هوشمندی و برنامه‌ریزی دقیق‌تر، گوی سبقت را از ایران ربود و سود به مراتب قابل توجه و افزون‌تری را به نسبت ایران از قطر نصیب خود کرد. بعید نیست که در زمان حاضر نیز، به واسطه بی‌تحرکی دولت در مهیاسازی بستر مساعد برای تاجران ایرانی، جایگاه فعلی ایران در سوریه به وسیله دیگر رقبای منطقه و فرامنطقه ربوده شود.

حال با تمام موارد یاد شده، سوریه دارای بازاری ۴۰۰میلیارد دلاری است و تنها حضور ایران در بخش ساختمان‌سازی سوریه، ظرفیت اشتغال ۲۸۰هزار نیروی کار ایرانی دارد. می‌توان با استفاده از ظرفیت اقتصادی سوریه تحول بزرگی را در عرصه اقتصاد داخلی و به ویژه در راستای راهبرد «جهش تولید» ایجاد کرد؛ و به گونه‌ای حرکت کند که در آینده سوریه جایگزین امارات در دیپلماسی اقتصادی ایران شود.

انتهای پیام/

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*